شماره تماس 09336863931 | 09178169907 پست الکترونیک info@provid.ir

معرفی لینوکس

مقاله آموزشی معرفی لینوکس را در این قسمت از وبسایت آموزش برنامه نویسی پرووید به کاربران عزیز وب سایت پرووید ارائه می نماییم .

معرفی لینوکس

لينوکس (Linux)، نام يک سيستم عامل رايانه اي است که معروف ترين نمونه از نرم افزارهاي آزاد (اُپن سورس) محسوب مي شود. در واقع تنها بايد هسته لينوکس را لينوکس ناميد، اما به طور معمول اين واژه به سيستم عامل هاي يونيکس مانندي (يا گنو/لينوکسي) اطلاق مي شود که بر مبناي هسته لينوکس و کتاب خانه ها و ابزارهاي پروژه ي گنو بنا شده اند. به مجموعه اي از نرم افزارهاي سيستم عامل بنا شده بر اجزاي مذکور، توزيع لينوکس (linux distribution) مي گويند که بطور معمول شامل ابزارهاي گسترش نرم افزار، پايگاه هاي داده، سرويس هاي دهنده هاي وب مثل آپاچي، محيط هاي دسک تاپ مانند گنوم و کي دي اي و اکس اف سي اي و مجموعه هاي اداري مانند اُپن آفيس هستند.
در ابتدا لينوکس براي استفاده ي ريزپردازنده ها با معماري 80386 اينتل طراحي شده بود؛ اما امروزه انواع گوناگون معماري ها را پشتيباني مي کند. در طي چند سال گذشته، لينوکس از يک سيستم عامل اختصاصي و با کاربرد محدود، به يک سيستم عامل اصلي و بسيار پرکاربرد تبديل شده است. نسخه هاي لينوکس (از قبل پيکربندي شده) را بدون هيچ تجربه فني مي توان نصب نمود. نسخه هاي لينوکس روي همه انواع دستگاه ها، از PC تا کامپيوترهاي دستي (www.linuxdevices.com) تا کنسول هاي بازي (همانند پلي استيشن 3) و سوپرکامپيوترها قابل نصب هستند. بطور خلاصه، لينوکس سيستمي است که اغلب هرکسي مي تواند آن را هر جايي اجرا نمايد.
اين سيستم عامل که در ابتدا بيشتر توسط برنامه نويسان اپن سورس گسترش پيدا مي کرد و به کار گرفته مي شد، توانسته است پشتيباني شرکت هاي سرشناسي چون آي بي ام و هيولت-پاکارد را به دست آورد و با بسياري از نسخه هاي خصوصي يونيکس رقابت کند. طرفداران لينوکس و بسياري از تحليل گران، اين موفقيت را ناشي از استقلال از فروشنده، کم هزينه بودن پياده سازي، سرعت بالا، امنيت و قابليت اطمينان آن مي دانند.

هسته لینوکس

هسته يا کرنل، نرم افزاري است که هنگام بوت کامپيوتر راه اندازي شده و با برنامه هاي مورد استفاده کاربر ارتباط برقرار مي کند، بطوريکه مي تواند به سادگي و بطور مؤثر با سخت افزار کامپيوتر ارتباط برقرار نمايد.
لينوس توروالدز، خالق هسته ي لينوکسدر سال 1984 ميلادي ريچارد استالمن که رئيس بنياد نرم افزارهاي آزاد بود، پروژه ي گنو (GNU) را آغاز کرد. در اين پروژه که يک جنبش نرم افزاري محسوب مي شد برنامه نويسان با يکديگر همکاري مي کردند که اين همکاري تا به حال نيز ادامه دارد.
در آن زمان بيشتر ابزارهاي پروژه ي گنو که با زبان برنامه نويسي سي و اسمبلي نوشته شده بود، آماده کار بودند و تنها يک هسته ي مناسب و آزاد کم داشتند. حتي سيستم عامل مينيکس نيز با وجود در دسترس بودن کد منبع آن، آزاد نبود و حق نشر مخصوص داشت. کار در پروژه ي گنو به سمت طراحي يک هسته مناسب متمرکز مي شد اما به نظر مي رسيد که براي ايجاد اين هسته حداقل چند سال ديگر زمان نياز است.
اين تأخير براي لينوس توروالدز قابل تحمل نبود. بنابراين خودش دست به کار شد و با الهام از کد مينيکس کار را آغاز کرد. سرانجام در 25 اوت سال 1991 در ساعت 20:57 (به وقت گرينويچ) پيامي تاريخي به گروه خبري comp.os.minix از طرف لينوس توروالدز ارسال شد. او يک دانشجوي فنلاندي بود که آن زمان در دانشگاه هلسينکي درس مي خواند.

linux

متن پيام او چنين بود:

سلام به هر کس که آن بيرون از مينيکس استفاده مي کند. من هم اکنون روي سيستم عاملي آزاد براي رايانه هاي 386 و 486 کار مي کنم؛ فقط براي سرگرمي؛ مانند پروژه ي گنو، بزرگ و حرفه اي نيست. از ماه آوريل کار را آغاز کرده ام و هم اکنون اين سيستم عامل آماده است و بخوبي کار مي کند. دوست دارم از ديدگاه ديگران در مورد سيستم عاملم باخبر شوم. چه آنان که مينيکس را دوست دارند و چه آنان که دوست ندارند. چرا که سيستم عامل من تا حدي شبيه به مينيکس است.
اين بدان معناست که طي چند ماه آينده چيز به دردبخوري فراهم خواهم کرد و دوست دارم بدانم مردم بيشتر چه امکاناتي لازم دارند. به هر پيشنهاد و نظري خوش آمد مي گويم اما قول نمي دهم که آن را انجام دهم!
لينوس (torvalds@kruuna.helsinki.fi)

لينوکس برخلاف مينيکس (يک سيستم عامل ساده نوشته شده توسط پروفسور آندرو تاننبام که براي آموزش طراحي سيستم عامل به کار مي رفت) که از معماري ميکروکرنل استفاده مي کرد، با ايده ي هسته هاي مونوليتيک طراحي شده بود. اولين نسخه لينوکس در سپتامبر 1991 در اينترنت منتشر شد. دومين نسخه ي آن به فاصله کمي در اکتبر همان سال منتشر شد. از آن پس هزاران برنامه نويس و هکر در سراسر دنيا در اين پروژه شرکت کردند. مقاله ي «کليساي جامع و بازار» اثر اريک ريموند مدل گسترش هسته لينوکس و نرم افزارهاي مشابه را تشريح مي کند.
پنگوئن تاکس نشانه ي و مايه ي خوش شانسي هسته ي لينوکس است. لينوس توروالدز، مالک علامت تجاري لينوکس است که به عنوان «نرم افزار سيستم عامل رايانه براي تسهيل در استفاده و عمليات رايانه» به ثبت رسيده است.

مجوز

 هسته ي لينوکس و بيشتر بخش هاي گنو تحت اجازه نامه عمومي همگاني گنو (جي پي ال) منتشر مي شوند. جي پي ال لازم مي داند که تغييرات کد منبع و کارهاي مشتق شده نيز تحت مجوز جي پي ال منتشر شوند.

توزيع هاي لينوکس

 لينوکس تقريباً هميشه در قالب يکي از اجزاء يک توزيع لينوکس (به انگليسي : Distro) ارائه مي شود. توزيع هاي لينوکس توسط افراد، گروه هاي نه چندان متشکل و سازمان هاي حرفه اي گوناگون ايجاد مي شوند. اين توزيع ها شامل تعدادي نرم افزار سيستم و برنامه هاي کاربردي به همراه روالي مشخص براي نصب آن ها بر رايانه هستند. توزيع ها معمولاً براي منظورهاي مختلفي از جمله ي محلي سازي، پشتيباني از يک معماري خاص، کاربردهاي بلادرنگ (real-time applications) و سامانه هاي توکار (embedded systems) به وجود مي آيند و برخي از آن ها آگاهانه تنها از نرم افزارهاي آزاد استفاده مي کنند. يک توزيع همه-منظوره معمولي شامل هسته ي لينوکس، کتاب خانه ها و ابزارهاي گنو، پوسته هاي خط فرمان و انبوه بي شماري از نرم افزارهاي کاربردي از مجموعه هاي اداري و سيستم پنجره اي اِکس گرفته تا مفسرها، ويرايشگرهاي متن و ابزارهاي علمي است.

گستره

يک مقاله ي تحقيقي با موضوع برآورد اندازه گنو/لينوکس بر روي توزيع رِدهت 7.1، تعداد خطوط کد منبع (SLOC) را حدود 30 ميليون خط عنوان مي کند. در اين تحقيق با استفاده از روش (Constructive Cost Model-COCOMO) برآورد شده است که بر روي اين توزيع نزديک به 8 ميليون نفر-سال کار گسترش انجام گرفته است. چنانکه اين نرم افزار با روش هاي متعارف خصوصي گسترش مي يافت، هزينه ي گسترش اش در ايالات متحده با روش هاي گسترش متعارف خصوصي، بالغ بر 1.08 ميليارد دلار (با قيمت دلار سال 2000) مي شد.
بخش بزرگي از کد (71%) با زبان برنامه نويسي C نوشته شده است اما از بسياري از زبان هاي ديگر همچون ++C ليسپ، اسمبلي، پرل، فرترن، پايتون و زبان هاي اسکريپت نويسي گوناگون استفاده شده است. اندکي بيش از نيمي از خطوط کد، تحت مجوز عمومي گنو (جي پي ال) هستند. هسته ي لينوکس 2.4 ميليون خط کد است و 0.08 کل کد را تشکيل مي دهد.
در پژوهشي که پس از آن انجام شد، با عنوان شمردن سيب زميني ها: اندازه ي دِبي ين 2.2 مورد ارزيابي قرار گرفت. اين توزيع داراي بيش از 55 ميليون خط کد بود که هزينه ي گسترش اش با روش هاي گسترش متعارف خصوصي بالغ بر 1.9 ميليارد دلار (با قيمت دلار سال 2000 ) برآورد گرديد.

کاربردهاي سيستم عامل هاي شکل گرفته بر پايه ي لينوکس

در گذشته يک کاربر لينوکس براي پيکربندي و نصب سيستم خود، نيازمند دانش بالايي از رايانه بود. اين دليل به علاوه ي جذاب بودن دسترسي به درون سيستم، باعث شده بود که به طور سنتي کاربران لينوکس را (برخلاف کاربران ويندوز يا مک او اس) کساني شکل بدهند که با تکنولوژي، بيشتر دمخور هستند. افرادي که معمولاً با القاب «هکر» و «گيک» شناخته مي شوند. اين نگرش در سال هاي اخير با افزايش راحتي کار در لينوکس و گسترده شدن استفاده از بسياري از توزيع ها، اعتبار خود را از دست داده است. لينوکس در بازار سرورها و کاربردهاي ويژه (مانند پردازش تصوير و سرويس هاي وب) پيشرفت قابل ملاحظه اي کرده و در حال ورود به بازار بزرگ رايانه هاي روميزي است.
لينوکس اساس مجموعه نرم افزار سرور موسوم به ل.آ.م.پ (ل) ينوکس، آپاچي،ماي اس کيوال،پرل/پي اچ پي/پايتون را تشکيل مي دهد که ميان گسترش دهندگان وب محبوبيت گسترده اي کسب کرده است. بدليل پايداري و انعطاف لينوکس، اين سيستم عامل حضور پر رنگي به عنوان سيستم عاملي براي کامپيوترهاي کارساز دارد. براساس آمار در سال 2008، از ميان 10 تا از معتبرترين شرکت هاستينگ دنيا، 5 شرکت سيستم عامل لينوکس را در کارسازهاي وب خود بکار مي گيرند.
از لينوکس همچنين بيشتر در سيستم هاي کار گذاشته (embeded) استفاده مي شود. قيمت اندک آن باعث مي شود انتخابي ايده آل براي ابزارهايي مانند سيمپيوتر (رايانه اي که براي جمعيت کم درآمد کشورهاي در حال گسترش طراحي شده) باشد.
لينوکس با داشتن محيط هاي روميزي مانند گنوم و کي دي اي، رابط کاربري همچون اپل مکينتاش و مايکروسافت ويندوز را در کنار ديگر محيط هاي گرافيکي و رابط خط فرمان يونيکس-مانند سنتي اش، عرضه مي کند. هرچند نرم افزارهاي گرافيکي لينوکس براي بسياري از مصارف وجود دارند، در بسياري زمينه ها نرم افزارهاي خصوصي هنوز از گستره و ميزان محبوبيت بيشتري برخوردارند.

پشتيباني

فروشندگان تجاري و ديگر کاربران گنو/لينوکس در اجتماعات آنلاين (کانال هاي آي آر سي)، گروه هاي خبري، فهرست هاي پستي و انجمن هاي اينترنتي پشتيباني فني ارائه مي کنند. گروه کاربران گنو/ لينوکس (LUGs) در همه ي جهان به کاربران بسياري ياري مي رساند. مدل تجاري بيشتر عرضه کنندگان تجاري لينوکس (بمانند ردهت و ناول)، بر پايه ي دريافت حق الزحمه جهت پشتيباني است. اين گونه دريافت پشتيباني در برابر پرداخت پول، براي کاربران تجاري لينوکس حايز اهميت است.

2 دیدگاه

  1. با سلام خدمت تیم پرووید. از مطالب تازه و عالی ای که میذارید سپاس. بسته ی جدیدتون یعنی لینوکس رو تبریک میگم. یه کار جدید هست. خدمت استاد گیتی هم یه سلام مخصوص و یه دست مریزاد حسابی.

    پاسخ
    • ممنون از لطف شما کاربر عزیز.

      پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *